با ما باشید با:::::
1-جانوران-1بی مهرگان2مهره داران
2-گیاهان-1بدون اوند و بدون دانه2اونددار
3-اغازیان
4-باکتری ها
5-آرکی باکتری ها
6-قارچ ها
منشا تکاملی جانوران نامشخص است. در اشتقاق یافتن آنها از اغازیان عالی تقریبا تردیدی وجود ندارد. اما در حال حاضر تعیین گروهی از آغازیان که اجداد مستقیم جانوران بودهاند غیر ممکن است. بیشتر جانوران مانند اغلب گیاهان دارای ساختمان پرسلولی و پیچیدهای هستند که دارای بافتها و اندامهای مختلف هستند. زیر شاخه مهرهداران پیشرفتهترین جانوران محسوب میشوند.
خصوصیات بی مهرگان
بدن بی مهره ها بدون اسکلت یا دارای اسکلت خارجی از جنسآهک،سیلیس وغیره است.
بی مهره ها به شش گروه«اسفنج ها،کیسه تنان،کرم ها،نرم تنان،بند پایان و خارپشتان» تقسیم می شوند.
گروه بی مهرگان:
اسفنج ها:
اسفنج ها بیش تر در دریا زندگی می کنند،اما اقسامی هم ساکن آب های شیرین اند.اسفنج ها وسیله ی حرکتی ندارند،همیشه به یک جا چسبیده اند و حتی شکل معینی هم ندارند.اسفنج ها،ساده ترین جانوران اند و بدن آن ها را تعداد زیادی سلول های تقریبا مشابه تشکیل می دهد.سطح بدن اسفنج ها پر از سوراخ است.آبی که از راه این سوراخ ها وارد حفره ی وسط بدن می شود،مواد غذایی را هم به سلول های اسفنج می رساند.اسفنج ها برای رشد و تولید مثل نیاز به تغذیه و تنفس دارند،اما دستگاه خاصی برای انجام این عمل ندارند.بنابراین به وسیله ی جریان آب تغذیه و تنفس را وارد بدن خود می کنند.و به جای خون،آب در بدن آن ها جریان دارد.
کیسه تنان:
این جانوران،در مقایسه با اسفنج ها،اندکی پیشرفته ترند.در بدن آن ها چندین نوع سلول برای کارهای تخصصی مانند گوارش،حرکت،حس کردن و غیره به وجود آمده است،اما هیچ نوع اندام و دستگاهی ندارند.علت نام گذاری این جانوران،بدن کیسه مانند آن هاست.درون کیسه،دستگاه گوارش هم محسوب می شود.کیسه تنان همگی آب زی اند و بیش تر در دریاهای گرم و کم عمق زندگی می کنند.بزرگ ترین گروه کیسه تنان،مرجان ها هستندکه اسکلت آهکی دارند.
از انواع کیسه تنان می توان«مرجان ها،شقایق دریایی،عروس دریایی و هیدرو نوزاد آن»را نام برد.
کرم ها:
کرمها گروه بسیار بزرگی از جانوران اند و اقسام زیادی دارند. بعضی از آنها آزادانه زندگی می کنند، اما اقسام انگل در میان کرمها زیاد است. بعضی از کرمهای انگل ، بیماری های شدیدی را در جانوران و انسان پدید می آورند. کرمها در آب شور ، شیرین ، خاک ، بدن گیاهان و جانوران زندگی می کنند . طول بعضی از اقسام آنها مانند کرم کدو تا چندین متر هم می رسد ، اما اقسام میکروسکوپی هم در بین آنها زیاد است .همه کرمها بدنی نرم و بدون اسکلت دارند .
کرمها بر اساس ساختمان بدن به سه گروه : حلقوی ، لوله ای و پهن طبقه بندی می شوند.
از میان کرمهای انگلی که در بین مردم نسبتا زیادند می توان «کرم آسکاریس، کرم قلاب دار،کرمک،کرم کدو گاو و کرم کدو سگ » را نام برد.
نرمتنان :
همه نرمتنان، به جز چند نمونه محدود، در آب زندگی می کنند. بدن بیشتر نرمتنان را از بیرون صدف آهکی می پوشاند. صدف برخی از نرمتنان قیمتی و گرانبها است.پوشش سخت بیرونی بدن نرمتنان از مواد معدنی خاصی درست شده که به آن استحکام می بخشد.
از نرمتنان می توان«لیسه ، هشت پا و دوکفه ای» را نام برد.
بندپایان
اسکلت خارجی و سخت دارند. بدن و اندام های حرکتی انها بند بند است. بندپایان و بویژه حشرات ، از بقیه بیمهره ها فراوانترند و انواع آنها در آب ، روی خشکی ، داخل خاک و همه جا دیگر می توان یافت . بندپایان از روی تعداد پاها ، شاخک ها و قطعات بدن، به چهار گروه بزرگ «عنکبوتیان ،سخت پوستان ، هزارپایان و حشرات» طبقه بندی می کنیم.
عنکبوتی ها، همگی بدن دو قسمتی و هشت پا دارند. چشم آنها ساده است. به جای شاخک ، زائده های بصورت نیش توخالی دارند.مانند«کنه و عقرب».
حشرات،بدنی 3 قسمتی و 6 پا دارند.شاخک دارند.در همه جافراوانند.علت فراوانی حشرات،سرعت زیاد تولید مثل وخوردن غذاهای مختلف است.
چشم های حشرات به دو گروه،مرکب،برای دیدن اجسام نزدیک وساده،برای تشخیص نور و تاریکی. مانند«سنجاقک وملخ».
سخت پوستان،بیش تر در دریا زندگی می کنند.اقسام کوچک و شناور در دریا،غذای اصلی ماهی ها و وال هل را تشکیل می دهند.مانند«خر خاکی و خرچنگ پهن».
هزار پایان،تعدادشان از اقسام دیگربندپایان کمتر است.به هر بند از بدن آن ها یک یا دو جفت پا متصل است.مانند«هزار پای گوشت خوار و هزار پای علف خوار».
خارپوستان:
همه ی انواع خارپوستان در دریا های گرم زندگی می کنند.این جانوران به هیچ کدام از گروه های دیگر شباهت ندارند.در بدن آ ن ها،آب در مسیر خاصی حرکت مب کند ونیاز های سلول ها را تامین می کند.
از جمله خارپوستان می توان«توتیا،لاله ی دریایی،خیاردریایی،ستاره ی دریایی».
بدن دارای سر ، تنه و دم است. اسکلت داخلی دارند و مغز در داخل جمجمه محصور است. جنین نوتوکورد دارد و جانور بالغ دارای نوتوکورد و یا ستون فقرات است. آبششهای حلقی یا شش دارند. دستگاه گردش خون بسته است. قلب دارند و خون دارای گلبولهای سفید و هموگلوبین در گلبولهای سرخ است. دستگاه لنفاوی دارند. دارای کبد و دستگاه و غدههای داخلی پیشرفته هستند. حدود 50 هزار گونه دارند. این زیر شاخه جزء شاخه طنابداران است. از آنجا که این شاخه شامل انسانها و جانورانی است که اهمیت زیادی برای انسان دارند از هر نظر جالب توجهتر از بقیه شاخههای جانوری هستند.
ماهی های مختلفی در دریاهازندگی می کنند که از لحاظ شکل،رنگ،اندازه،نوع غذا و نوع رفتارها بسیار با هم فرق دارند.اسکلت برخی از ماهی ها غضروفی است،مثل«کوسه،ماهی خاویار،اره ماهی،سفره ماهی...»داشتن آبشش و باله،ماهی را برای زیستن در آب سازگار می کند.بیش تر ماهی ها دارای فلس هستند.پولک به نوع خاص از فلس گفته می شود.که به دسته های زیر تقسیم بندی می شوند:
ساکن آب شیرین و یا دریازی هستند، اسکلت غضروفی دارند. نوتوکورد در تمام طول عمر باقی میماند. دهانشان بادکش مانند است. فاقد بالههای زوجی هستند. قلب دو حفرهای است. دفع مواد زاید در حالت لاروی پرونفریک و در حالت بلوغ مزونفریک است. 50 گونه دارند. از این رده میتوان به انواع مار ماهیها اشاره کرد.
کوسه ماهیها ، ریها و اسکیتها جزء این رده هستند. دریازی هستند و نوتوکورد تغییر شکل یافته در جانور بالغ وجود دارد. در پوست دندانه یافت میشود. قلب دو حفرهای است و دفع مزونفریک است و 600 گونه دارند.
ساکن آب شیرین و یا دریا هستند. در بیشترشان نوتوکورد باقی نمیماند. در پوست پولکهای جلدی دارند. دارای شش یا مثانه شنا هستند. قلب دو حفرهای است و دفع مزونفریک است و 25 هزار گونه دارند. قزلآلا و ماهی آزاد جزء این رده هستند.
لاک پشتها ، سوسمارها ، مارها و تمساحها جزء این رده هستند. ساکن خشکی هستند یا بطور ثانویه آبزی میباشند. در پوست پولکهای بشرهای دارند. با شش تنفس میکنند. قلب 4 حفرهای است. 12 جفت عصب مغزی دارند. دفع متانفریک ، لقاح داخلی و تخمها دارای پوستهاند. مرحله لاروی ندارند و 6 هزار گونه دارند. بدن خزندگان با صفحات یا پولک های سخت پوشیده شده است.دست ها و پاهای خزندگان کوتاه اند،بنابراین،جانور در هنگام حرکت شکم خود را روی زمین می کشاند.بیش تر خزنده ها درخشکی زندگی می کنند.خزندگان تخم هایی با پوسته ی نرم و قابل انعطاف می گذارند.این تخم ها نه تنها غذای کافی برای رشد جنین دارند بلکه نیازی هم نیست که مادر،همچون پرندگان،بر روی آن ها بخواهد.
پوست پر دارد و منقار شاخی است. دستها مبدل به بال شدهاند. فاقد دندان هستند. قلب 4 حفرهای است. دمای بدن ثابت است. اعصاب مغزی 12 جفت هستند. دفع متانفریک و لقاح داخلی است. تخمها پوسته دارند. فاقد لارو هستند و 10 هزار گونه دارند. پرندگان جانورانی خونگرم هستند که پوشش خارجی بدن آنها پر است که به اشکال گوناگون در مراحل مختلف از پوست بوجود میآید. پرندگان به 2 زیر رده و 27 یا 28 راسته تقسیم میشوند. در شناسایی پرندگان نکات زیادی میتوانند راهنما باشند. مانند رنگ پر ، فرم پا و انگشت و ناخن، فرم منقار ، فرم پرواز و فرم آواز خوانی ، جثه ، انواع استخوان و.... قابلیت پرواز ، توجه و نگهداری از جوجهها ، تکامل قابل توجه قدرت شنوایی ، بینایی و قدرت تولید صدا از جمله ویژگیهای پرندگان است.
|
|
اسکلت پرندگان برای پرواز ، سبک و ظریف است. سر ، گرد و دوکی شکل است و استخوانهای جمجمه بهم جوش خوردهاند. آروارههای منقاری بدون دندان را تشکیل میدهند که لایهای از ماده شاخی غشایی ، رویش را میپوشاند. پرده گوش در انتهای مجرای گوش قرار گرفته است. پرندهها فاقد گوش خارجی یا هر گونه زایدهای هستند که مانع از جریان یکنواخت هوا در روی سرشان شود. مهرههای گردن تحرک زیادی به سر میدهند اما در حین پرواز محکم بهم قفل میشوند. در پرندگان دارای قدرت پرواز زایده عمودی استخوان جناغ تکیهگاهی برای عضلات پر قدرت پرواز است.
دستگاه تنفسی کارآمدی هم مقادیر زیاد اکسیژن لازم برای پرواز را تامین میکند. از ششها چندین کیسه هوادار بزرگ جدا میشود که بیشتر فضای میان اندامهای درونی بدن را اشغال میکنند. بعضی از این کیسهها به سوی جلو و گردن امتداد مییابند که اغلب در حین فعالیتهای همسر یابی ، در باد کردن ناحیه گردن نقش کمکی دارد. الگوی تولیدمثلی هم با شرایط پرواز سازگار شده است. اندامهای تناسلی خارجی در پرندگان وجود ندارد. به جز شتر مرغ نر که آلت تناسلی دارد. این فقدان شاید سازگاری دیگری برای یکنواخت نگهداشتن بر آمدگیها و فرورفتگیهای بدن باشد که در حین جفتگیری لزوم هماهنگی بسیار زیادی را پیش میآورد.زیر دسته پرندگان:
مهرههایشان همانند خزندگان ، دوزیستان و ماهیان از نوع آمفیسلوس است. آروارهها دارای دندان بوده، دم طویل ، دستها به بال تبدیل شده دارای 3 ناخن است این زیر رده منقرض شده به نام آرکئوپتریکس.
مهرههایشان آمفی سلوس یا هتروسلوس است، فاقد دندان هستند و جناغ رشد زیاد کرده و دستها به بال ختم شده و دارای سه انگشت هستند که فاقد چنگال یا ناخن میباشد. به استثنای جوجه پرنده هوآتزین آمریکا شاهپرهای اصلی روی انگشتان قرار دارد و شاهپرهای ثانویه روی استخوان ساعد قرار میگیرد و پوش پرها پوشش خارجی بدن را تشکیل میدهد. ششها به کیسه هوایی که در بین ششها قرار دارد اتصال دارد.
راسته پنگوئنها: تمام نواحی دارای پر است.بالها کوتاه و اندام شناست. پرها روی بال فشرده و پولک مانند است و در نیمکره جنوبی بخصوص قطب جنوب زندگی میکند.
راسته شتر مرغ آفریقا: پاها دارای دو انگشت است. تنها پرندهای است که مثانه دارند و ساکن آفریقاست.
راسته Rheiformes: شترمرغ آمریکای جنوبی است شباهت فراوانی از نقطه نظر اکولوژیک با شتر مرغ آفریقایی دارد سه انگشت در پا دارد کوچکتر از شتر مرغ آفریقاست.
|
|
راسته Causuariiformes: پرهای بدن شبیه به مو است مانند شتر مرغ استرالیایی. دارای سه انگشت در پا است علاوه بر استرالیا در گینه نو هم زندگی میکند.
راسته Kiwi-Apterygiformes: پرها شبیه به مو و خشن است بال و دم تحلیل رفته و بسیار کوچک است و فاقد پراند. چهار انگشت در پا دارد. در درون حفره زمین زندگی میکند در شبها فعالیت میکند. حس بینایی ضعیف ولی حس بویایی بسیار قوی دارد. سوراخهای بینی در انتهای منقار بلند قرار میگیرد. یک عدد تخم در هر بار تخمگذاری تولید میکند که 3/1 وزن بدنش است. در حقیقت و بزرگترین تخم را در جهان این پرنده میگذارد. فقط در زلاندنو یافت میشود.
راسته Tinamiformes: ظاهری شبیه به ماکیان و مرغ خانگی دارد. استخوان پالات آن با ماکیان متفاوت است در آمریکای مرکزی و جنوب یافت میشود.
راسته غواص Gaviiformes: پرندهای که اکثر اوقات درون آب به سر میبرد. انگشتان پا پردهدار است. در ایران نیز یافت میشود.
راسته Podicipedformes: هر از انگشتان پا جداگانه دارای پرده شناست. غواصی را به پرواز ترجیح میدهد.
راسته کبوتر دریایی procellarii formes: پا پردهدار است بینی به شکل لولههای جداگانه و برآمده بالای منقار قرار دارد.
راسته pelecaniformes: هر چهار انگشت پا درون یک پرده شنا قرار دارد مانند گانت.
راسته Ciconiiformes: معمولا پرندگان بلند قد اکثرا کنار آبزی یا ساحلی محسوب میشوند. مانند حواصیل و لک لک.
|
|
راسته مرغابیها: پاها پردهدار است مانند قو و غاز.
راسته Falconiformes: پرندگان شکاری روز پرواز و دارای منقار و چنگالهای خمیده و تیز از مشخصات آنهاست. مانند عقابها ، عقاب ماهیگیر ، لاشخوارها و شاهین.
راسته ماکیان: انگشت عقبی پا کمی بلندتر یا بالاتر از دیگر انگشتان است مانند قرقاول و بلدرچین.
راسته Graiformes: برخی فاقد انگشت عقبی پا هستند. پرندگانی درشت جثه و بزرگ برخی اطراف آبگیرها و درون آب مانند چنگر و طاووسک. برخی در مناطق دشتی خشک و نیمه خشک مانند هوبره ، میش مرغ و زنگوله بال.
راسته Charadriiformes: پرندگان ساحلی یا کنار آبزی که البته برخی از آنها شناگرند و پاهای پرهدار دارند. جثه بسیار متفاوت و متغیر است برخی با پاهای بلند مانند آبچلیک برخی شناگر مانند پرستوی دریایی.
راسته کبوترها و کرکرها): از خصوصیات آنها منقار باریک ، سر کوچک و پاهای کوتاه را میتوان نام برد.
راسته Psittaciformes: انگشتان پا متقابل و دو به دو رو به روی یکدیگر است مانند طوطی.
راسته کوکو: برخی خود لانه میسازند و جوجه میکنند برخی پارازیت یا انگل لانههای دیگر هستند. تخمشان را درون لانه پرندگان دیگر میگذارند جوجهکشی به عهده نامادری است.
راسته جغدها: معمولا گوش سمت راست و چپ نامتقارن است. چشمهایشان درشت و رو به رو قرار میگیرد. مهمترین حس برای شکار شبانه آنها حس شنوایی است. میتوانند یکی از انگشتان جلویی پا را به عقب برگردانده و طعمه را بهتر حمل نمایند.
راسته شبگردها: پاها کوتاه و رنگ آمیزی بدن کاملا همرنگ محیط اطراف با نام Nightjar و شبگرد معروف است. دهان بسیار بزرگ و گشاد با منقار کوچک پرهای تغییر شکل یاختهای مانند موکه بسیار بلند است اطراف دهان قرار میگیرد که به آن بریستیل میگویند. از حشرات تغذیه میکنند.
|
|
راسته باد خورک: پاها خیلی کوتاه است شباهت زیادی به پرستو دارند اما بالها بسیار طویلتر بوده و بیشتر به پرواز میپردازد. در حین پرواز از حشرات تغذیه میکند و نام فارسی آن باد خورک است.
راسته بلدرچین امریکایی: پرنده موش مانند ، دم دراز ، منقار کوتاه و بال کوتاه است در آفریقا وجود دارد.
راستهTrogoniformes: با نام تروگون با انگشتان متقابل در انگشت جلویی بهم متصلند در مناطق استوایی جهان یافت میشود.
راسته Coraciiformes: ماهیخورک و زنبور خور. 2 یا 3 انگشت جلویی پا بهم متصلند.
راسته دارکوبها: انگشتان پا متقابل همند.
راسته گنجشک سانان: حدود 60 درصد پرندگان دنیا را شامل میشود. اندازه بدن کوچک و به نام پرندگان شاخه نشین هم نامیده میشوند. قدرت آواز خوانی دارند به آنها پرندگان آواز خوان هم میگویند
رده پستانداران
پستانداران پیشرفتهترین مهرهداران هستند. اعضای آنها در اکثر اکوسیستمهای دنیا جانوران غالب بوده و نقش تعیین کنندهای در زنجیرههای غذایی دارند. پستانداران گرچه از نقطه نظر تنوع و فراوانی بسیار کمتر از جانواران دیگر و حتی مهرهداران دیگرند (پرندگان و ماهیان) ولی بخاطر پیچیدگی دستگاههای بدن ، و بخصوص سیستم عصبی و مغز پیشرفتهتر و بزرگتر نقش کلیدی در بسیاری از اکوسیستمها دارند. پستانداران جانورانی هستند که دارای مو بوده و غدد شیری دارند. معمولا دارای دندانهای متنوعی هستند که درون حفره دندانی جای میگیرد. پستانداران را به دو زیر رده تقسیم میکنند.
زیررده Prototheria
زیررده Theria
پستانداران تخمگذاری هستند که دارای لوله تناسلی ، ادراری و دفعی مشترک هستند. یعنی دارای کلوآک میباشند. به همین دلیل به تنها راسته باقی مانده آنها Monotremata (تک حفرهای) می گویند. اکیدنه و پلاتی پوس از نمونههای بارز و مشخص این راسته است. استخوانهای کمربند سینهای شامل ، کتف ، بین ترقوهای ، غرابی ، پیش غرابی و ترقوه است در دوران بلوغ فاقد دندان هستند. استخوان فوق لگنی به لگن متصل است.
در استخوانهای کمربند سینهای، پیش غرابی و بین ترقوهای وجود ندارد. به دو بالا راسته و 18 راسته تقسیم میشوند.
نوزاد نارس متولد میشود و در کیسه مادر به نوک پستان میچسبد و رشد خود را کامل میکند. کمربند سینهای شامل کتف ، ترقوه و غرابی است. استخوان کیسه به استخوان لگن متصل است مانند راسته منحصر به فرد Marsupiala. اکثر گونههای این راسته در استالیا و جزایر اطراف یافت میشود نظیر باندیکوت ، نام بت ، کوآلا ، فالانژر ، والابی و کانگورو. آپوسوم کیسه داری است که در آمریکا زیست میکند.
پستانداران زندهزایی هستند که جفت دارند فاقد استخوان کیسه هستند. دارای 17 راستهاند.
راسته حشره خواران Insectivora: دارای پوزه بلند ، چشمهای ریز و کوچک ، دست و پا دارای 5 انگشت است مانند خار پشت Erinacidae ، حشره خوارها Soricidae و حفار Tolpidae.
2-گیاهان
شما گیاهان فراوانی را د رباغچه ی خانه،پارک،خیابان،باغ و غیره دیده اید.نام بعضی از آن ها را می دانید و نام بعضی از ان ها را نمی دانید.
لینه دانشمند گیاه شناس سوئدی،در حدود 2 قرن پیش،شروع به مطالعه ی علمی گیاهان کرد.و گیاهان را از نظر،شکل و ساختمان گل و دانه ی گیاهان طبقه بندی کرد.
امروزه گیاهان را بر اساس داشتن و نداشتن آوند طبقه بندی می کنند.آوندها مسیر حرکت مواد مختلف در گیاهانند.بیشتر گیاهان را،گلدارها تشکیل می دهند.گوناگونی سرخس ها و بازدانه ها کمتر از آن هاست.خزه ها گروه کوچکی از گیاهان به شمار می آیند.
گیاهان دو دسته می شوند:1-بدون آوند و بدون دانه«خزه ها».
2-آوند دار«بدون دانه و دانه دار».بدون دانه«سرخس ها»،دانه دار«مخروط دار(بازدانه)،گل دار(نهان دانه)».
1-بدون آوند و بدون دانه«خزه ها»:
خزه ها :
شما قسمت های مختلف گیاه،یعنی ریشه،ساقه،برگ و گل را می شناسید.حتی قبلا یاد گرفته اید که تعدادی از گیاهان با دانه زیاد می شوند،اما شاید تاکنون نمی دانستید که گیاهانی هم وجود دارند که هیچ کدام از این قسمت ها را به شکلی که در گیاهان گلدار معمولی دیده می شوند،ندارند.
خزه ها،رشته های باریکی دارند که به جای ریشه عمل می کنند.اجزای کوچک سبز و برگ مانندی هم دارند که دور بخشی به شکل ساقه قرار گرفته اند.خزه ها به جای آن که از رشد رشد دانه به وجود آیند،از رویش هاگ حاصل می شوند.هاگ سلولی است که می تواند به تنهایی رشد کرده و جاندار کاملی را تشکیل دهد.اگر هاگ های خزه پس از پاره شدن هاگدان در جای مناسشبی قرار گیرد،رشد کرده و خزه ی جدیدی را به وجود می آورد.
خزه ها همیشه به شکل گروهی می رویند،از این رو آن ها را به صورت تنها نمی توان یافتخزه ها فقط در جای مرطوب زندگی می کنند.انواع مختلفی از آن ها در گیلان و مازندران،در جنگل ها و روی تنه ی بعضی از درختان وجود دارند.
2-آوند دار«بدون دانه(سرخس ها)»:
سرخس ها:
این گیاهان،ریشه،ساقه و برگ دارند،اما گل نمی دهند و مانند خزه ها،با هاگ زیاد می شوند.سرخس ها،مخصوص مناطق مرطوب اند و به طور طبیعی،در جنگل های شمال ایران وجود دارند.در سایر مناطق هم گاهی آن ها را در کنار استخرها،جوی ها و اطراف چاه ها می توان یافت.
در ماه های معینی از سال،در پشت برگ سرخس ها،لکه های زردی ایجاد می شود که پس از مدتی به صورت برآمدگی قهوه ای رنگی در می آید.هر برآمدگی که هاگینه نام دارد،مجموعه ی هاگدان هایی است که داخل هر کدام تعداد بسیار زیادی هاگ وجود دارد.این هاگ ها اگر در جای مناسب و مرطوب بیفتند،تبدیل به سرخس جدید می شوند.
2-آوند دار«دانه دار(مخروط(باز دانه))»:
باز دانه ها:
قدیمی ترین درختان امروزی روی زمین،از بازدانه ها هستند.سن برخی از این درختان را تا پنج هزار سال هم تعیین کرده اند.
همه ی شما درختان کاج یا سرو را دیده اید.این درختان،تقریبا در همه ی سال سبز هستند.کاج ها و سروها گل نمی دهند،اما به جای آن مخروط هایی دارند که دانه ها در درون آن ها رشد می کنند.به همین علت به آن ها گیاهان مخروط دار می گویند.
درختان کاج،از جمله مهم ترین درختان هستند.کاغذ کتابی که اکنون در دست شماست از چوب کاج تهیه شده است.تیرهای پایه ی سیم برق و تلفن،اگر چوبی باشند،تنه ی درختان کاج اند. تخته ی لازم برای بسیاری از کارهای نجاری و جعبه سازی را هم از چوب کاج تهیه می کنند.از چوب و شیره ی کاج مواد صنعتی مختلفی می سازند که فیلم عکاسی،الکل،استون و موادی که در تهیه ی صابون،رنگ و بعضی از داروها به کار می رود،از آن جمله است.
2-آونددار«دانه دار(گل دار(نهان دانه))»:
نهان دانه ها:
تمام بوته ها و درختانی که گل می دهند،در گروه گیاهان گل دار یا نهان دانه ها هستند.گیاهان گل دار،فراوان ترین و گوناگون ترین گیاهان روی زمین اند.این گیاهان از نظر شکل،اندازه و زیستگاه بسیار متفاوتند.نهان دانه ها،ریشه،ساقه،برگ،گل،میوه و دانه دارند.گیاهان گل دار،به دو گروه کوچک تر تک لپه ها و دو لپه ای ها تقسیم می شوند.
اندام ها گیاهان گل دار:
در گیاهان اندام های مختلفی وجود دارد.برخی از اندام ها در رشد گیاه مؤثرند و گروهی دیگر وظیفه ی تولید دانه را به عهده دارند.دسته ی اول که اندام های رویا نام دارند شامل ریشهفساقه و برگ می شوند.این اندام ها با جذب آب و مواد لازم،انتقال آن ها به سلول های غذاساز و سپس رساندن مواد غذایی ساخته شده به همه ی سلول های گیاه باعث رشد آن می شوند.گروه دوم اندام های زایا مثل گل و میوه هستند که تشکیل دانه و پراکنده شدن ان برای رشد گیاه جدید را به عهده دارند.در گیاهان مختلف ساقه و ریشه هر کدام ممکن است در هوا،خاک یا آب قرار داشته باشند.
ریشه:
ریشه،گیاه را محکم در خاک نگه می دارد.کار اصلی ریشه،جذب آب و مواد لازم برای غذاسلزی گیاه در برگ است.ریشه ها متناسب با نوع گیاه و نوع محیط،در سطح خاک پخش می شوند،یا آن که به اعماق آن فرو می روند.گاهی ممکن است ریشه ها دراب یا هوا قرار داشته باشند.ریشه گیاه،به کمک تارهای کشنده که مانند مو هستند،آب و مواد معدنی را جذب می کند تا آن ها را به برگ برساند.
ساقه:
بیش تر ساقهها را به علت ان که در بالای خاک قرار دارند،آسان می توان شناخت.ساقه ها،دو کار اصلی دارند:شاخه ها و برگ ها را روی خود نگه می دارند.آب و نمک های جذب شده اززمین را به برگ می رساننداما ساقه ها،کارهای دیگری را هم انجام می دهند.مثلا،نیشکر نوعی ساقه است که مقدار زیادی ماده ی قندی را در خود نگه می دارند.
ساقه محل عبور آوند هاست.آوندها،لوله های باریک و یک طرفه ای برای جا به جایی مواد در گیاه اند.اوند های چوبی اب و مواد معدنی را از ریشه به برگ می رسانند.آوندهای ابکش مواد غذایی ساخته شده در برگ را از ان جا به همه ی سلول ها می برند.تعداد و قطر آوند های چوبی بیش تر ازاوندهای آبکش است.
در ساقه های چوبی،جوانه هایی در اطراف و انتهای ساقه وجود دارد که رشد طولی ساقه بر عهده ی آن هاست.بعضی از این جوانه ها تبدیل به برگ و گل و بعضی تبدیل به شاخه می شوند.گیاهان چوبی،علاوه بررشد طولی،رشد قطری هم دارند به همین علت سال به سال قطر تنه ی درختان زیادتر می شود.افزایش قطر درخت به دلیل زیاد شدن آوندهاست.اوندهای چوبی خیلی بیش تر از آوندهای آبکش افزایش می یابند،به طوری که بیش تر قطر تنه ی درخت را تشکیل می دهند.
برگ:
برگ،کارخانه ی غذاسازی گیاه است.بیش ترین مقدار سبزینه گیاه در برگ ذخیره شده است.با وجود آن که برگ در گیاهان مختلف،به شکل های بسیار گوناگون دیده می شود،کار اصلی ان در همه ی گیاهان تقریبا یکی است.
در پوسته ی نازکی که پشت و روی برگ را می پوشاند،سوراخ های بسیا ر ریزی به نام روزنه وجود دارد که فقط با میکروسکوپ دیده می شوند.
سلول های وسط برگ از این راه کربن دی اکسید هوا ر ا برای عمل غذاسازی و اکسیژن را برای تنفس می گیرند.آب و مواد معدنی لازم نیز از راه رگ برگ ها از طریق ساقه به برگ می رسد.رگ برگ ها،مجموعه ی آوندها بوده و به آوندهای ساقه و ریشه متصل اند.
هر برگ؛غیر از رگ برگ،دم برگ و پهنک هم دارد.دم برگ قسمتی است که برگ به وسیله ی آن به ساقه متصل می شود.پهنک قسمت مسطح برگ را که معمولا نازک است می گویند.شکل پهنک در برگ گیاهان مختلف بسیار متفاوت است.لبه ی پهنک هم ممکن است صاف یا دندانه دار یا دارای بریدگی های عمیق باشد.اگر برگ فقط یک دم برگ داشته باشد،آن را ساده می گویند.اما در بعضی از گیاهان به هر دم برگ تعدادی برگچه متصل است،در این حال برگ را مرکب می نامند.
فتوسنتز:
در بررسی ساختمان برگ، سلول های سبزینه دار را مشاهده کردید. سبزینه درون دانه های سبز رنگی به نام کلروپلاست قرار دارد. کلروپلاست مانند آشپزخانه سلول های گیاهی است . هر کلروفیل، ملکول شیمیایی است که مانند سر آشپز تهیه غذا را بر عهده دارد. در انجام این کار،ماده های رنگی دیگری به او کمک می کنند. آنها مثل آشپزهایی هستند که کارهای جانبی تهیه غذا را انجام می دهند.
بخشی از عمل غذاسازی گیاهان (فتوسنتز) نیازمند نور خورشید است و قسمتی از آن احتیاج به نور ندارد.درست مثل اینکه برخی کارها مربوط به تهیه غذا به انژی حرارتی اجاق احتیاج داشته(مثل پختن) و بعضی از کارها نیازی به گرما ندارند.(مثل آماده کردن گوشت،پاک کردن برنج،...) مواد اولیه مورد نیاز برای غذا سازی گیاهان آب و کربن دی اکسید بوده و محصول آن مواد قندی و اکسیژن است.
در گیاهان مختلف،انواع مواد غذایی را می توان یافت.مثلا در خرما و نیشکر،مواد قندی فراوان است و در زیتون و بادام مواد چربی زیاد است . گیاه در سلول های برگ ابتدا مواد قندی را می سازد و سپس آنها را به مواد دیگری تبدیل می کند. مواد غذایی تولید شده در برگ از طریق آوند آبکش به جوانه ها ، گل،میوه و سایر قسمت های گیاه برده می شود.
اغازیان:
آغازیان یکی از قدیمی ترین گره های جانداران اند،بیشتر تک سلولی و میکروسکوپی هستند.پارامسی و آمیب از نمونه ها آشنای آغازیان هستند.کلپ ها بزرگ ترین آغازیان هستند که پرسلولی اند.
ویژگی آغازیان:
اعضای فرمانروی آغازیان بسیار متنوع اند و بنابراین ویژگی های بسیار متفاوتی دارند.
بعضی از آغازیان تاژک و مژک دارند و ازآن ها برای حرکت کردن یا حرکت دادن مواد پیرامونی استفاده می کنند. بسیاری از اغازیان ساکن آب اند و در دریاچه و اقیانوس ها زندگی می کنند. درآن جا به صورت پلانکتون در اب ها سرگردان اند یا به سنگ ها چسبیده باقی می مانند.خاک ها،به ویژه خاک های مرطوب زیستگاه بسیاری از ان هاست.به ویژه در پیرامون مواد در حال تجزیه ی حاصل از بدن جانداران انواعی از آغازیان زندگی می کنند.
بعضی از اغازیان بخش هایی در بدن دارند که با کمک آن ها به تحریک های محیطی عکس العمل نشان می دهند.مثلا بعضی از آن ها لکه ی چشمی دارند.در این لکه ها رنگیزه های حساس به نور وجود دارد که باعث می شود جاندار با کمک آن ها تغییرات شدید و کیفیت نور را تشخیص می دهد.
آغازیان تولید مثل جنسی و غیر جنسی دارند:
تولید مثل در جلبک سبز کلامیدوموناس نمونه ای از تولیدمثل در اغازیان تک سلولی است.کلامیدوموناس می تواند کلنی هایی از انواع مختلفی سلول تولید کند،هر چند این تنوع در سلول ها به تنوع سلول های آغازیان پرسلولی نمی رسد.کلامیدوموناس سلول های پلوئید است و هنگام تولیدمثل غیرجنسی با روش میتوز تقسیم می شود که در اثر آن مجموعه ای از دو تا هشت سلول ها پلوئید جدید به وجود می آید.هر یک از این سلول ها را یک زئوسپورمی نامند.زئوسپور نخست درون دیواره ی سلول مادر می مانند و پس از رسیدن دیواره را پاره می کنند و آزاد می شوند
قارچ ها:
تا مدت ها،زیست شناسان قارچ ها و گیاهان را در یک گروه قرار می دادند.چون قارچ ها هم مثل گیاهان،متحرک نیستند،دیواره ی سلولی دارند و بعضی از آن ها در خاک اندام هایی مانند«ریشه» می دوانند.اما قارچ ها ویژگی هایی دارند که آن ها را در فرمانروی جداگانه قرار دادند.
این ویژگی عبارت است از:
1-قارچ های هتروتروفت هستند:ساقک و کلاهک قارچ چتری،بر خلاف ساقه و برگ گیاهان،سبز نیست.قلرچ ها کلروفیل ندارند و بنابراین قادر به انجام فتوسنتز نیستند.از انجایی که قارچ ها هتروتروف هستند،انرژی خود را از تجزیه ی مولکول های آلی موجود در محیط خود،به دست می آورند.
2-قارچ ها بدن رشته ای دارند:گیاهان از سلول ها و بافت های مختلفی ساخته شده اند،اما قلرچ ها از رشته های باریک و بلندی ساخته شده اند که ممکن است محکم به دور هم بپیچند و پیکر قارچ و ساختارهای تولیدمثلی آن را پدید آوردند.
3-سلول های قارچ،کیتین دارند:دیواره ی سلولی قارچ از جنس کیتین است.کیتین،پلی ساکارید سختی است که در پوشش خارجی حشرات نیز به کار رفته است.در حالی که دیواره ی سلولی گیاهان از جنس سلولز است.
4-قارچ ها،میتوز هسته ای دارند:
تقسیم میتوز در قارچ ها با تقسیم میتوز در گیاهان و دیگر یوکاریوت ها متفاوت است.در بیش تر یوکاریوت ها،پوشش هسته ای در پروفاز ناپدید و در تلوفاز دوباره ظاهر می شود.اما در سلول های قارچ چتری،پوشش هسته از پروفاز تا تلوفاز حفظ می شود.در نتیجه،دوک تقسیم درون هسته شکل می گیرد.رشته های دوک،کروموزوم ها را به سوی دو قطب هسته می کشند و میتوز،با نفوذ پوشش هسته به درون و تقسیم هسته،پایان می پذیرد.
قارچ ها چگونه غذای خود را به دست می آورند:
همه قارچ ها با ترشح آنزیم های گوارشی، مواد آلی موجود در محیط را به ملکول های قابل جذب تجزیه می کنند و با جذب این مولکول ها،غذای خود را به دست می آورند. بسیاری از قارچ ها، مواد آلی غیر زنده،مثل شاخه و برگ بر زمین ریخته ی گیاهان، اجساد جانوران و مواد دفعی آنها را تجزیه می کنند. این گروه از قارچ ها نقش مهمی در باز یافت مواد و برگرداندن آنها به چرخه مواد دارند. بعضی قارچ ها انگل هستند و بنابراین غذای خود را از میزبان های زنده تامین می کنند.
قارچ ها اغلب در به دست آوردن مواد غذایی ، با آدمی رقابت می کنند. نان،میوه، سبزی، یا گوشت هیچ کدام از گزند قارچ ها در امان نیستند. قارچ ها به مواد غیر غذایی مثل کاغذ، مقوا ،لباس، رنگ و چرم نیز حمله می کنند. بعضی قارچ ها سبب بروز بیماری می شوند،مثل قارچی که لای انگشتان پا-به خصوص در ورزشکاران -می روید.
توانایی قارچ ها در زندگی کردن در شرایط متفاوت، آنان را از نظر اقتصادی ارزشمند ساخته است. مخمر، که قارچی تک سلولی است ، در تولید نان به کار گرفته می شود. گروهی از قارچ ها ، طعم و بوی بعضی از پنیر ها را باعث می شوند. بسیاری از انواع آنتی بیوتیک ها مانند پنسیلین، توسط قارچ ها ساخته می شوند.
قارچ ها تولید مثل جنسی و غیر جنسی دارند:
قارچ ها با رهاسازی هاگ هایی که به طریقه ی جنسی یا غیر جنسی در ساختارهای تولید مثلی موجود در نوک نخینه پدید آمده اند، تکثیر می شوند. ساختارهای تولید مثلی روی سطح منابع غذایی به سرعت رشد می کنند. این سازگاری، امکان انتقال هاگ ها را به زیستگاه جدید،توسط جریان هوا فراهم می کند.هاگ ها قارچ ها آنقدر کوچک و سبک اند که تا مدت ها در هوا معلق می مانند و بنابراین باد می تواند انها را تا مسافت ها طولانی جابه جا کند.
هاگ های قارچ ها ، هاپلوییدند. بیشتر آنها توسط میتوز و طی تولید مثل غیر جنسی ساخته می شوند. در تولید مثل جنسی ، نخینه های دو قارچ به یکدیگر ملحق می شوند. نخینه های الحاق شده، ساختار تولید مثل جنسی را پدید می آورند. در این ساختار، قارچ ها الحاق هسته هایی که مواد ژنتیک متفاوتی دارند، هاگ های جنسی را می سازند.
باکتری ها:
مشهورترین گروه میکروب ها باکتری ها هستند.به خاطر مزاحمتی که عده ای از باکتری ها در زندگی انسان ایجاد می کنند، اولین بار توجه انسان به انواع بیماری زای آنها جلب شد. اما حقیقت این است که تعداد کمی از باکتری ها زیان آورند.گروهی بی ضرر بوده و بیشتر آنهامفیدند و اثرات مهمی در رفاه و بقای زندگی ما دارند. در بدن ما باکتری های فراوانی زندگی می کنند که به ما آسیب نمی رسانند و حتی برخی از آنها برای ما لازم و ضروری اند.
باکتری ها،جاندارانی ذره بینی و تک سلولی هستند که هسته ی مشخصی در سلول آنها وجود ندارد.(البته،در این تک سلولی ها اجزای هسته، داخل سیتوپلاسم پراکنده است). باکتری ها به شکل و اندازه گیری گوناگون دیده می شوند. بعضی از باکتری ها به قدری کوچک اند که میلیون ها از آنها در نوک سنجاق جای می گیرند.
بررسی باکتری ها:
ثابت کردن اینکه یک میکروب بیماری زاست، آسان نیست.رابرت کخ،(دانشمند و پزشک آلمانی که عامل بیماری سیاه زخم و سل را کشف کرد و درباره ی وبا و مالاریا هم مطالعات بسیار دقیقی انجام داد) در این مورد تحقیق فراوانی دارد. او که روش هایی را برای پرورش دادن باکتری ها یافته بود،می خواست بداند آیا بین بیماری ها و باکتری ها رابطه ای وجود دارد یا نه.وی،پس از آزمایش های بسیار،اصول زیر را برای اثبات بیماری زا بودن یک میکروب(ازجمله باکتری ها)بیان کرد:
1-میکروبی که احتمالا عامل بیماری است،باید به تعداد زیاد در بده یافت شود.
2-این میکروب را باید بتوان به دست آورد و پرورش داد.
3-میکروب پرورش داده شده باد بتواند در صورت وارد شده به بدن یک فرد سالم ، شبیه همان بیماری را ایجاد کند.
4- باید امکان پرورش دوباره ی میکروب هم وجود داشته باشد.
باکتری ها و غذاها:
آشپز خانه،یکی از مهم ترین قسمت های خانه است که همه روزه از آن استفاده می شود.غذای افراد خانواده در آنجا تهیه می شود.بعضی از خانواده ها هم در آشپز خانه غذا می خورند. در این صورت،پاکیزگی ظرف ها ومحیط آشپز خانه بسیار مهم است.غذاهایی هم که در این نوبت خورده نمی شوند،باید از آلوده شدن دور بمانند.
غذاهایی که در حال فاسد شدن باشند،مقدار زیادی باکتری دارند.علت فاسد شدن هم رشد و تولید مثل باکتری ها و تولید شدن مواد زاید و سمی توسط آنهاست.آب آلوده به باکتری ها نیز می تواند باعث ایجاد بیماری هایی مثل وبا شود.
رده بندی باکتری ها:
فرمانرو پروکاریوت ها شامل دو گروه مهم از باکتری ها است:یو باکتری ها و آرکی باکتری ها.
الف.یو باکتری ها:
باکتری ها که رو ،یا درون بدن ما زندگی می کنند، از یوباکتری ها هستند.بعضی از آنها بیماری ایجاد می کنند . از بعضی از آنها برای پردازش غذا استفاده می کنند. تولید ماست از آن جمله است. کنترل حشرات آفت محصولات کشاورزی، تولید مواد شیمیایی مختلف و کاربرد در مهندسی ژن از دیگر موارد استفاده یو باکتری هاست. زیست شناسان یوباکتری را بر پایه ی شکل ، مواد موجود در دیواره ی سلولی و نوع متابولیسم آنها، رده بندی می کنند.
بعضی یوباکتری ها از ترکیب غیر آلی ، مانند سولفید هیدروژن و آمونیاک انرژی به دست می آورند. بعضی از آنها فتوسنتز کننده هستند و در آب دریاها و اقیانوس ها زندگی می کنند و بنابراین نخستین تولید کنندگان این اکوسیستم محسوب می شوند.بعضی دیگر از آنها مصرف کننده اند. گروهی از یوباکتری های مصرف کننده بی هوازی و گروهی دیگر هوازی هستند.یوباکتری های مصرف کننده،تجزیه کنندگان اصلی اکوسیستم ها هستند و در چرخه ی موادی مانند کربن نیتروژن و فسفر نقش مهمی دارند.
ویژگی یو باکتری ها:
دیواره سلولی:یوباکتری ها دیواره ای محکم از جنس ماده ای به نام پپتیدوگلیکان دارند. پپتیدوگلیکان نوعی کربوهیدرات است که پل هایی عرضی و کوتاه از جنس پروتئین در آن یافت می شود.
ساختار ژنی:ژن های یوباکتری ها اینترون ندارند.
دستگاه ترجمه ی ژن:توالی آمینواسیدهای موجود در پروتئین های ریبوزومی و پلی مراز موجود در یوباکتری ها با ملکول های مشابه در آرکی باکتری ها و نیز یوکاریوت ها،تفاوت های بسیار دارند. از این توالی ها برای معلوم کردن روابط خویشاوندی بین یوباکتری ها و آرکی باکتری ها استفاده می کنند.
ب.آرکی باکتری ها:
آرکی باکتری ها پروکاریوت هایی هستند که اگر چه شامل انواع بسیاری هستند، اما همگی ویژگی های مشترک خاصی دارند.حداقل سه گروه عمده از آرکی باکتری ها موجود است که در محیط های افراطی زندگی می کنند.
متانوژن ها با تولید گاز متان از مواد آلی انرژی به دست می آورند.چنین پروکاریوت هایی در محیط هایی همچون مرداب ها زندگی می کنند.
ترموفیل ها در آب های بسیار داغ که دمای آنها معمولا بین 60 تا 80 است ، مانند آبهای نزدیک محل های خروج مواد آتشفشانی در میان اقیانوس ها، زندگی می کنند. بسیاری از ترموفیل ها از مواد گوگرددار انرژی کسب می کنند.
هالوفیل ها در آبهای بسیار شور زندگی می کنند.این آرکی باکتری ها می توانند شوری 15 تا20 درصد نمک را تحمل کنند.
آرکی باکتری ها را می توان به فراوانی در خاک و آب دریاها نیز یافت. این جانداران از نخستین تولید کنندهها هستند.
ویژگی آرکی باکتری ها :
تفاوت های آرکی باکتری ها با یوباکتری ها در متابولیسم و ساختار آنهاست.
دیواره و غشای سلولی: در دیواره ی آرکی باکتری ها ،برخلاف دیواره ی یوباکتری ها پپتید و گلیکان وجو ندارد.نوع لیپیدهای موجود در آرکی باکتری ها با مواد مشابه در یوباکتری هاو یوکاریوت ها بسیار متفاوت است.
ساختار و ترجمه ژن: در ژنهای آرکی باکتری ها،همانند ژنهای یوکاریوتها،قطعات اینترون وجود دارد. پروتئین های ریبوزومی آرکی باکتری ها بسیار شبیه مولکول های مشابه در یوکاریوت و آنها از این نظر با یوباکتری ها تفاوت های بسیار دارند.
اهای بچه ها می خوایم از امروز به بعد بعضی اوقات حالی بهتون بدیم و زنگ تفریح هم داشته باشیم
به آرامي آغاز به مردن مي كني...
به آرامي آغاز به مردن مي کني
اگر سفر نکني،
اگر چيزي نخواني،
اگر به اصوات زندگي گوش ندهي،
اگر از خودت قدرداني نکني.
به آرامي آغاز به مردن ميکني
زمانيکه خودباوري را در خودت بکشي،
وقتي نگذاري ديگران به تو کمک کنند
به آرامي آغاز به مردن ميکني
اگر برده عادات خود شوي،
اگرهميشه از يک راه تکراري بروي...
اگر روزمرگي را تغيير ندهي
اگر رنگهاي متفاوت به تن نکني،
يا اگر با افراد ناشناس صحبت نکني
تو به آرامي آغاز به مردن ميکني
اگر از شور و حرارت،
از احساسات سرکش،
و از چيزهايي که چشمانت را به درخشش وا ميدارند
و ضربان قلبت را تندترمي کنند،
دوري کني...
تو به آرامي آغاز به مردن ميکني
اگر هنگاميکه با شغلت، يا عشقت شاد نيستي، آنرا عوض نکني
اگر براي مطمئن در نامطمئن خطر نکني
اگر وراي روياها نروي،
اگر به خودت اجازه ندهي
که حداقل يکبار در تمام زندگيت
وراي مصلحت انديشي برو
امروز زندگي را آغاز کن!
امروز مخاطره کن!
امروز کاري بکن!
نگذار که به آرامي بميري...
شادي را فراموش نکن!
پابلو نرودا " ترجمه احمد شاملو "
از امروز منتظر مطالب ما باشید زندگی را به خود ببخشید با "اگاهی " از پیرامون خود